อำนาจปลัดเทศบาลปฏิบัติหน้าที่นายกเทศมนตรี

หนังสือสำนักงาน ก.ท.ที่ มท ๐๘๐๙.๒/ว ๑๗๑ ลงวันที่ ๒๐ ธันวาคม ๒๕๕๔เรื่อง ขอบเขตการปฏิบัติหน้าที่ของปลัดองค์กรปกครอองส่วนท้องถิ่นในการปฏิบัติหน้าที่นายกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกรณีไม่มีนายกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

 ก.ท. ในการประชุมครั้งที่ ๙/๒๕๕๔ เมื่อวันที่  ๒๙ กันยายน ๒๕๕๔ ได้มีมติให้ถือปฏิบัติตามแนวทางของมติ ก.อบต.ในคราวการประชุมครั้งที่  ๕/๒๕๕๔ เมื่อวันที่ ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๕๔ ที่ให้ตอบข้อหารือของจังหวัดจันทบุรี กรณีปลัดองค์การบริหารส่วนตำบลซึ่งปฏิบัติหน้าที่แทนนายกองค์การบริหารส่วนตำบล จะสามารถพิจารณากรณีโอน(ย้าย) พนักงานส่วนตำบลสายผู้ปฏิบัติได้หรือไม่

การใช้อำนาจของผู้ครองอำนาจชั่วคราวที่กฎหมายกำหนดให้ใช้เท่าที่จำเป็น เป็นกรณีที่ต้องพิจารณาเป็นรายกรณีไป และไม่อาจกำหนดอำนาจที่แน่นอนได้  สำหรับขอบเขตของคำว่า เท่าที่จำเป็น  เห็นว่าเมื่อไม่ปรากฏนิยามของคำว่าเท่าที่จำเป็น ไว้ในกฎหมายเป็นการเฉพาะจึงอาจพิจารณาเทียบเคียงความหมายของคำว่า จำเป็น ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๔๒  ที่อธิบายคุณลักษณะว่า “ต้องเป็นอย่างนั้น,ต้องทำ,ขาดไม่ได้”

ดังนั้นการพิจารณาการใช้อำนาจของผู้ครองอำนาจชั่วคราว เมื่อกฎหมายให้ใช้ได้เท่าที่จำเป็น ประกอบกับการใช้อำนาจอาจแยกได้สองลักษณะ คืออำนาจผูกพันและอำนาจดุลยพินิจ ผู้ครองอำนาจชั่วคราวจึงอาจพิจารณาใช้อำนาจจากองค์ประกอบสำคัญ ซึ่งได้แก่ สำคัญ จำเป็น ต้องทำ การใช้อำนาจของผู้ครองอำนาจชั่วคราว จึงเป็นกรณีที่ผู้ใช้อำนาจชั่วคราวจะต้องพิจารณาใช้อำนาจลักษณะอำนาจผูกพันที่ต้องปฏิบัติอย่างต่อเนื่องโดยไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ หรืออีกนัยหนึ่งคืองานประจำ

สำหรับงานลักษณะอย่างอื่นที่นอกเหนือจากงานประจำหรืองานที่เป็นอำนาจดุลยพินิจผู้ครองอำนาจชั่วคราวอาจตั้งคำถามเพื่อตรวจสอบดุลยพินิจของตนก่อนใช้อำนาจ

อย่างไรก็ตามเพื่อให้การใช้อำนาจของผู้ครองอำนาจชั่วคราวเกิดความเป็นธรรม โปร่งใสและตรวจสอบได้  ผู้ครองอำนาจชั่วคราวควรบันทึกเหตุผลประกอบการใช้ดุลยพินิจในการใช้อำนาจของผู้ครองอำนาจชั่วคราวทุกครั้ง และหากมีเหตุจำเป็นหรือมีลักษณะต้องห้ามดำเนินการตามกฎหมายวิธีพิจารณาทางปกครอง โดยเฉพาะงานด้านการบริหารงานบุคคล ก็ให้เสนอผู้กำกับดูแลพิจารณาให้ความเห็นและเสนอ ก.อบต.ให้ความเห็นชอบต่อไป

ทั้งนี้ก่อนพิจารราดำเนินการใดๆ ผู้ครองอำนาจชั่วคราวอาจตั้งคำถามเพื่อใช้ในการตรวจสอบดุลยพินิจของตนก่อนใช้อำนาจ ดังต่อไปนี้

๑.งานนั้นเป็นงานที่ต้องดำเนินการโดยทันทีทันใด โดยไม่อาจหลีกเลี่ยงได้หรือไม่ อาจรอได้หรือไม่  หากเป็นกรณีที่สามารถหลีกเลี่ยงหรือรอได้ ผู้ใช้อำนาจชั่วคราวยังไม่สมควรใช้อำนาจนั้น

๒.ถ้าไม่ดำเนินการโดยทันทีทันใดจะเกิดอุปสรรคหรือผลเสียหายแก่บริการสาธารณะ หรือกระทบต่อสิทธิข้าราชการส่วนท้องถิ่นมากน้อยเพียงใด หากเป็นกรณีที่ไม่ปรากฏว่าจะเกิดปัญหาอุปสรรค หรือเกิดผลเสียหายต่อบริการสาธารณะ หรือผลกระทบซึ่งสิทธิของพนักงานส่วนท้องถิ่นจากการใช้อำนาจนั้น ผู้ครองอำนาจชั่วคราวยังไม่สมควรใช้อำนาจนั้น

๓.มีเงื่อนเวลาตามกฎหมายหรือข้อผูกพันใดกำหนดไว้โดยเคร่งครัดให้ต้องปฏิบัติหรือไม่ หากเป็นกรณีไม่มีเงื่อนเวลาที่ให้มีผลบังคับทางกฎหมาย หรือมีเงื่อนไขหรือข้อผูกพันอื่นใดที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ผู้ครองอำนาจชั่วคราวยังไม่สมควรใช้อำนาจนั้น

๔.ไม่มีทางเลือกอื่นที่สามารถดำเนินการได้หรือไม่ หากเป็นกรณีมีทางเลือกอื่นที่ต้องปฏิบัติหลายทาง ผู้ครองอำนาจชั่วคราวควรใช้ดุลยพินิจใช้อำนาจในกรณีที่จะเกิดผลเสียหายต่อสาธารณะน้อยที่สุด

๕.เป็นลักษณะงานประจำทั่วไป ที่ต้องดำเนินการเช่นว่านั้นหรือไม่ หากเป็นกรณีดำเนินการในลักษณะงานประจำ ผู้ครองอำนาจชั่วคราวสามารถใช้อำนาจได้ อย่างไรก็ตามเพื่อให้การใช้อำนาจของผู้ครองอำนาจชั่วคราว เกิดความโปร่งใส เป็นธรรมและตรวจสอบได้ ผู้ครองอำนาจชั่วคราวควรบันทึกเหตุผลประกอบการใช้ดุลยพินิจในการใช้อำนาจของผู้ครองอำนาจชั่วคราวไว้ทุกครั้ง และหากมีกรณีเกิดปัญหาในการใช้อำนาจ ให้ผู้มีอำนาจชั่วคราวหารือ ก.อบต. เป็นกรณีๆไป